src="files/bengal_pictures.jpg">
Rasgids: Bengaal
Een op dit moment erg populaire kruising tussen huiskat en Aziatische luipaardkat - een wild dier in de woonkamer?
Bengaalse kat
De Bengaalse kat is op dit moment waarschijnlijk de kat op wie elke potentiële katteneigenaar meteen verliefd wordt. Die uitstraling, die vacht – die ogen! Op social media en in glossy tijdschriften indrukwekkend in beeld gebracht, zijn deze huistijgers ook echt een lust voor het oog. Ze lijken mysterieus en exotisch en belichamen als weinig andere rassen de nonchalante elegantie van katten. Daarbij komt dat ze bekende fans hebben, zoals Justin Bieber. Bengalen zijn sierlijk, alert, prachtig en dankzij intensieve fok inmiddels ook betaalbaar voor de gemiddelde katteneigenaar. Allemaal geweldig dus – of toch niet? Wie ons kent, weet dat LucyBalu elk onderwerp zorgvuldig van alle kanten belicht en dat dierenwelzijn daarbij een bijzondere rol speelt. Zo ook bij deze rasgids over de Bengaalse kat. We willen hier benadrukken dat we niemand, en al helemaal geen enkel kattenras, veroordelen. En toch is deze specifieke kat een heel bijzonder geval op zich.
Bengaalse kat
De Bengaalse kat is op dit moment waarschijnlijk de kat op wie elke potentiële katteneigenaar meteen verliefd wordt. Die uitstraling, die vacht – die ogen! Op social media en in glossy tijdschriften indrukwekkend in beeld gebracht, zijn deze huistijgers ook echt een lust voor het oog. Ze lijken mysterieus en exotisch en belichamen als weinig andere rassen de nonchalante elegantie van katten. Daarbij komt dat ze bekende fans hebben, zoals Justin Bieber. Bengalen zijn sierlijk, alert, prachtig en dankzij intensieve fok inmiddels ook betaalbaar voor de gemiddelde katteneigenaar. Allemaal geweldig dus – of toch niet? Wie ons kent, weet dat LucyBalu elk onderwerp zorgvuldig van alle kanten belicht en dat dierenwelzijn daarbij een bijzondere rol speelt. Zo ook bij deze rasgids over de Bengaalse kat. We willen hier benadrukken dat we niemand, en al helemaal geen enkel kattenras, veroordelen. En toch is deze specifieke kat een heel bijzonder geval op zich.
Hoe het allemaal begon
De Bengaalse kat is, anders dan andere kattenrassen, niet ontstaan uit de kruising van twee huiskatten onderling, maar uit de verbintenis van een huiskat met een Aziatische luipaardkat. In de jaren '60 voerde een genetica uit de VS de eerste aantoonbare kruisingen tussen deze diersoorten uit. Daarmee is het ras 'Bengaal' zeer jong en kan, vergeleken met andere huisdieren, niet gesproken worden van een lange domesticatiefase. Hierbij moet zeker vermeld worden dat Aziatische luipaardkatten wilde dieren zijn, die gedwongen en met groot gevaar voor de huiskat hiermee gekruist werden. Onder natuurlijke omstandigheden zou dit ras dus nooit zijn ontstaan. Men spreekt hier ook wel van hybride katten. Iets vergelijkbaars bestaat trouwens ook in de hondenfokkerij – daar spreekt men van wolfshybriden. Na een korte onderbreking in de jaren '70 ging de fok van deze hybride katten verder, ook met inkruising van andere kattenrassen. Inmiddels worden door serieuze fokkers echter alleen nog Bengalen met Bengalen gekruist. Omdat de vraag naar kittens enorm was en is, kwam het steeds weer tot massale inteelt. In Europa kwam de hype rondom Bengalen pas later op gang: pas sinds 1999 zijn ze in Europa echt bekend.
Uiterlijk en karakter van de Bengaalse kat
De bijzondere uitstraling van Bengaalse katten zegt ook iets over hun innerlijk. Want meestal zien ze er werkelijk wild en prachtig uit! De vacht is goudkleurig, bruin of ook zilvergrijs. Bengalen hebben vaak een marbled, tabby of spotted tekening. Het zijn korthaarkatten met een gemakkelijk te verzorgen vacht en een elegante lichaamsbouw. De hedendaagse Bengalen zijn slank en met 4-5 kilo bij de vrouwtjes en iets meer gewicht bij de mannetjes niet al te groot. Het karakter van deze fluwelen pootjes is, passend bij hun uiterlijk, niet helemaal zonder scherpe kantjes. De meeste Bengalen zijn aanhankelijke en knuffelige dieren, die hun eigenaar net zo verwennen als andere katten dat doen. Ze gelden als intelligent en spraakzaam en zijn zeer actief en nieuwsgierig.
Toch komen we hier bij een mogelijk probleem: de wildheid van de oorspronkelijke luipaardkat is namelijk ook vandaag de dag nog goed te zien bij Bengalen. Zo overtreft de jachtdrift van Bengaalse katten die van andere rassen ruimschoots. Dat merk je thuis bijvoorbeeld tijdens het spelen en stoeien. Bij het naar buiten gaan tonen deze dieren een enorm hoog jachtsucces. Ook kenmerken Bengalen zich door een zeer sterke bewegingsdrang. Gezellig relaxen – prima! Maar daarvoor (en daarna) wordt er flink gas gegeven. Wat bedoelen we precies met probleem? Spelen en stoeien is toch geweldig, of niet? Wensen we niet allemaal stiekem een echte huistijger?
Hoe het allemaal begon
De Bengaalse kat is, anders dan andere kattenrassen, niet ontstaan uit de kruising van twee huiskatten onderling, maar uit de verbintenis van een huiskat met een Aziatische luipaardkat. In de jaren '60 voerde een genetica uit de VS de eerste aantoonbare kruisingen tussen deze diersoorten uit. Daarmee is het ras 'Bengaal' zeer jong en kan, vergeleken met andere huisdieren, niet gesproken worden van een lange domesticatiefase. Hierbij moet zeker vermeld worden dat Aziatische luipaardkatten wilde dieren zijn, die gedwongen en met groot gevaar voor de huiskat hiermee gekruist werden. Onder natuurlijke omstandigheden zou dit ras dus nooit zijn ontstaan. Men spreekt hier ook wel van hybride katten. Iets vergelijkbaars bestaat trouwens ook in de hondenfokkerij – daar spreekt men van wolfshybriden. Na een korte onderbreking in de jaren '70 ging de fok van deze hybride katten verder, ook met inkruising van andere kattenrassen. Inmiddels worden door serieuze fokkers echter alleen nog Bengalen met Bengalen gekruist. Omdat de vraag naar kittens enorm was en is, kwam het steeds weer tot massale inteelt. In Europa kwam de hype rondom Bengalen pas later op gang: pas sinds 1999 zijn ze in Europa echt bekend.
Uiterlijk en karakter van de Bengaalse kat
De bijzondere uitstraling van Bengaalse katten zegt ook iets over hun innerlijk. Want meestal zien ze er werkelijk wild en prachtig uit! De vacht is goudkleurig, bruin of ook zilvergrijs. Bengalen hebben vaak een marbled, tabby of spotted tekening. Het zijn korthaarkatten met een gemakkelijk te verzorgen vacht en een elegante lichaamsbouw. De hedendaagse Bengalen zijn slank en met 4-5 kilo bij de vrouwtjes en iets meer gewicht bij de mannetjes niet al te groot. Het karakter van deze fluwelen pootjes is, passend bij hun uiterlijk, niet helemaal zonder scherpe kantjes. De meeste Bengalen zijn aanhankelijke en knuffelige dieren, die hun eigenaar net zo verwennen als andere katten dat doen. Ze gelden als intelligent en spraakzaam en zijn zeer actief en nieuwsgierig.
Toch komen we hier bij een mogelijk probleem: de wildheid van de oorspronkelijke luipaardkat is namelijk ook vandaag de dag nog goed te zien bij Bengalen. Zo overtreft de jachtdrift van Bengaalse katten die van andere rassen ruimschoots. Dat merk je thuis bijvoorbeeld tijdens het spelen en stoeien. Bij het naar buiten gaan tonen deze dieren een enorm hoog jachtsucces. Ook kenmerken Bengalen zich door een zeer sterke bewegingsdrang. Gezellig relaxen – prima! Maar daarvoor (en daarna) wordt er flink gas gegeven. Wat bedoelen we precies met probleem? Spelen en stoeien is toch geweldig, of niet? Wensen we niet allemaal stiekem een echte huistijger?
De prijs van de fok
'Huistijger' is hier letterlijk op zijn plaats. Bengaalse katten zijn door hun eigenschappen namelijk niet geschikt voor uitsluitend binnenhuisverblijf. Tenzij je een heel huis ombouwt tot klim-, speel- en loopmogelijkheden, is de ruimte in een gewone woning niet voldoende om op lange termijn echt tegemoet te komen aan de ontdekkings- en bewegingsdrang van deze dieren. Al bij de doodgewone 'huiskat', de Europese Korthaar, zijn er talloze exemplaren die duidelijk laten merken dat ze naar buiten willen. Bij Bengalen is dit standaard het geval! Nou goed – dan laten we deze schoonheden toch gewoon naar buiten. Dat zou toch geen probleem moeten zijn? Helaas is dat wel zo. Katten worden nu al (meestal ten onrechte) beschouwd als veroorzakers van vogelsterfte en als meedogenloze jagers op kleine knaagdieren en andere dieren in het wild. Huiskatten, die al duizenden jaren gewend zijn aan het leven met mensen en al even lang met mensen samenleven, jagen nog altijd in tuinen dicht bij huis. Ze laten zich echter goed afleiden, voeren of anderszins in ieder geval gedeeltelijk van het jagen weerhouden – meer daarover hebben we HIER voor je samengevat. Bengalen jagen echter meestal duidelijk actiever en ook meer dan 'normale' huiskatten. Ze zijn beweeglijker en niet weinig exemplaren van dit ras zijn ook onderling (dus tegenover andere katten) agressiever dan hun verwanten die niet met wilde katten zijn gekruist. Deze karaktereigenschappen maken onbeschermde vrije uitloop dus niet zomaar mogelijk. Zoals al gezegd – wij van LucyBalu houden van Bengaalse katten. Toch moeten potentiële kopers van deze dieren echt uitgebreid en zonder roze bril op mogelijke problemen worden gewezen.
De fok van Bengaalse katten vanuit dierenwelzijnsperspectief
De oorsprong van het ras is al uitgelegd. Maar wat betekent dat eigenlijk precies? En waarom zou het ons vandaag de dag nog moeten interesseren? Nou – omdat helaas juist het dierenwelzijnsaspect bij dit ras een rol speelt. Het ontstaan van het ras is getekend door wreedheid: de veel grotere wilde katers werden gekruist met huiskatten. Omdat de mannetjes de vrouwtjes qua formaat duidelijk overtroffen, kwam het juist in het begin van de fok vaak voor dat de katten tijdens de paring stierven of ernstig gewond raakten. Ook waren de kittens te groot voor de tengere poezen – zware bevallingen waren het gevolg, en niet zelden stierven ook de moederkatten hierbij. Tegenwoordig komt dit nauwelijks nog voor, omdat er geen wilde katten meer mogen worden ingekruist. Toch komen deze inkruisingen met wildere dieren nog steeds voor bij onbetrouwbare fokkers! Want de bloedlijn van de Bengalen 'verwatert' steeds verder. Om het wilde karakter te behouden grijpen sommige mensen naar oneerlijke methoden. Zo komt het ook dat er tot op de dag van vandaag veel Bengalen opduiken die er eigenlijk helemaal niet meer zouden mogen zijn. Wacht even - wat bedoelen we daar nu precies mee?
De zogenaamde F-generaties
In de wetenschap noemt men generaties vaak 'F'. F1 is in ons geval dan het eerste jong uit de kruising van een Aziatische luipaardkat en een huiskat. F2 duidt de tweede generatie daarna aan, F3 de daaropvolgende, enzovoort. Alle generaties tot en met F4 van hybride katten zijn in Duitsland overigens verboden voor houderij, fok en verkoop. Als je er nu vanuit gaat dat alleen nog hoge F-generaties met elkaar worden gekruist, omdat het inkruisen van wilde dieren niet is toegestaan, zou alles goed moeten zijn en zou de fok gewoon door kunnen lopen. Helaas is de realiteit anders. In dierenasielen en opvangcentra komen steeds weer Bengalen binnen die helemaal NIET tam zijn. Die veel te groot en veel te wild zijn om geloofwaardig een F5-generatie of hoger te kunnen zijn. Deze wilde hybride katten vormen een enorme bedreiging voor veel kleine biotopen, ze jagen meedogenloos en niet zelden raken andere huiskatten bij territoriumgevechten zwaargewond of zelfs dodelijk gewond. In Duitsland gaat het momenteel om honderden van dit soort dieren, die hun weg naar dierenasielen en gespecialiseerde opvangcentra hebben gevonden. Waar komen deze wilde dieren vandaan? Ook de wetgever heeft dit probleem onderkend – en heeft hierop gereageerd met het hierboven genoemde verbod. Deze hybriden gelden niet alleen als kwelfok (zie de paring hierboven), maar ook als zogenaamde potentiële faunavervalsers. Met andere woorden: ze zijn meer wild dan gedomesticeerd.
Houden onmogelijk? Nee!
Als je hoofd nu duizelt – dat hadden wij ook. Zo'n mooie kat, zo aanhankelijk, zo slim… en DIE zou gevaarlijk en wild zijn? Zouden deze dieren agressief zijn, herrieschoppers en misschien zelfs vogelmoordenaars? Nee – dat zijn ze niet. In ieder geval niet de meeste Bengalen! Serieuze fokkers doen hun best om dieren met een rustiger karakter te fokken en hechten waarde aan een evenwichtige bloedlijn. Wat echter blijft bestaan, is de bewegingsdrang en de sterke jachtdrift van deze katten. Deze eigenschappen zijn onderdeel van de charme van deze dieren. En wie van zijn huisdier houdt, houdt het zo dat het dier een goed leven kan leiden. In dit geval betekent dat absoluut vrije uitloop. Deze vrije uitloop moet niet onbewaakt zijn; een groot omheind gebied of een goed afgeschermde tuin, of ook een volledig afgeschermd, ruim dakterras met voldoende structuren om te klimmen, te stoeien en te jagen, is voor Bengaalse katten het paradijs. Wie zich zo'n thuis voor deze dieren kan veroorloven, wordt beloond met een echte huistijger. Deze dieren zijn fascinerend en eigenzinnig - ze verdienen een goed leven.
De prijs van de fok
'Huistijger' is hier letterlijk op zijn plaats. Bengaalse katten zijn door hun eigenschappen namelijk niet geschikt voor uitsluitend binnenhuisverblijf. Tenzij je een heel huis ombouwt tot klim-, speel- en loopmogelijkheden, is de ruimte in een gewone woning niet voldoende om op lange termijn echt tegemoet te komen aan de ontdekkings- en bewegingsdrang van deze dieren. Al bij de doodgewone 'huiskat', de Europese Korthaar, zijn er talloze exemplaren die duidelijk laten merken dat ze naar buiten willen. Bij Bengalen is dit standaard het geval! Nou goed – dan laten we deze schoonheden toch gewoon naar buiten. Dat zou toch geen probleem moeten zijn? Helaas is dat wel zo. Katten worden nu al (meestal ten onrechte) beschouwd als veroorzakers van vogelsterfte en als meedogenloze jagers op kleine knaagdieren en andere dieren in het wild. Huiskatten, die al duizenden jaren gewend zijn aan het leven met mensen en al even lang met mensen samenleven, jagen nog altijd in tuinen dicht bij huis. Ze laten zich echter goed afleiden, voeren of anderszins in ieder geval gedeeltelijk van het jagen weerhouden – meer daarover hebben we HIER voor je samengevat. Bengalen jagen echter meestal duidelijk actiever en ook meer dan 'normale' huiskatten. Ze zijn beweeglijker en niet weinig exemplaren van dit ras zijn ook onderling (dus tegenover andere katten) agressiever dan hun verwanten die niet met wilde katten zijn gekruist. Deze karaktereigenschappen maken onbeschermde vrije uitloop dus niet zomaar mogelijk. Zoals al gezegd – wij van LucyBalu houden van Bengaalse katten. Toch moeten potentiële kopers van deze dieren echt uitgebreid en zonder roze bril op mogelijke problemen worden gewezen.
De fok van Bengaalse katten vanuit dierenwelzijnsperspectief
De oorsprong van het ras is al uitgelegd. Maar wat betekent dat eigenlijk precies? En waarom zou het ons vandaag de dag nog moeten interesseren? Nou – omdat helaas juist het dierenwelzijnsaspect bij dit ras een rol speelt. Het ontstaan van het ras is getekend door wreedheid: de veel grotere wilde katers werden gekruist met huiskatten. Omdat de mannetjes de vrouwtjes qua formaat duidelijk overtroffen, kwam het juist in het begin van de fok vaak voor dat de katten tijdens de paring stierven of ernstig gewond raakten. Ook waren de kittens te groot voor de tengere poezen – zware bevallingen waren het gevolg, en niet zelden stierven ook de moederkatten hierbij. Tegenwoordig komt dit nauwelijks nog voor, omdat er geen wilde katten meer mogen worden ingekruist. Toch komen deze inkruisingen met wildere dieren nog steeds voor bij onbetrouwbare fokkers! Want de bloedlijn van de Bengalen 'verwatert' steeds verder. Om het wilde karakter te behouden grijpen sommige mensen naar oneerlijke methoden. Zo komt het ook dat er tot op de dag van vandaag veel Bengalen opduiken die er eigenlijk helemaal niet meer zouden mogen zijn. Wacht even - wat bedoelen we daar nu precies mee?
De zogenaamde F-generaties
In de wetenschap noemt men generaties vaak 'F'. F1 is in ons geval dan het eerste jong uit de kruising van een Aziatische luipaardkat en een huiskat. F2 duidt de tweede generatie daarna aan, F3 de daaropvolgende, enzovoort. Alle generaties tot en met F4 van hybride katten zijn in Duitsland overigens verboden voor houderij, fok en verkoop. Als je er nu vanuit gaat dat alleen nog hoge F-generaties met elkaar worden gekruist, omdat het inkruisen van wilde dieren niet is toegestaan, zou alles goed moeten zijn en zou de fok gewoon door kunnen lopen. Helaas is de realiteit anders. In dierenasielen en opvangcentra komen steeds weer Bengalen binnen die helemaal NIET tam zijn. Die veel te groot en veel te wild zijn om geloofwaardig een F5-generatie of hoger te kunnen zijn. Deze wilde hybride katten vormen een enorme bedreiging voor veel kleine biotopen, ze jagen meedogenloos en niet zelden raken andere huiskatten bij territoriumgevechten zwaargewond of zelfs dodelijk gewond. In Duitsland gaat het momenteel om honderden van dit soort dieren, die hun weg naar dierenasielen en gespecialiseerde opvangcentra hebben gevonden. Waar komen deze wilde dieren vandaan? Ook de wetgever heeft dit probleem onderkend – en heeft hierop gereageerd met het hierboven genoemde verbod. Deze hybriden gelden niet alleen als kwelfok (zie de paring hierboven), maar ook als zogenaamde potentiële faunavervalsers. Met andere woorden: ze zijn meer wild dan gedomesticeerd.
Houden onmogelijk? Nee!
Als je hoofd nu duizelt – dat hadden wij ook. Zo'n mooie kat, zo aanhankelijk, zo slim… en DIE zou gevaarlijk en wild zijn? Zouden deze dieren agressief zijn, herrieschoppers en misschien zelfs vogelmoordenaars? Nee – dat zijn ze niet. In ieder geval niet de meeste Bengalen! Serieuze fokkers doen hun best om dieren met een rustiger karakter te fokken en hechten waarde aan een evenwichtige bloedlijn. Wat echter blijft bestaan, is de bewegingsdrang en de sterke jachtdrift van deze katten. Deze eigenschappen zijn onderdeel van de charme van deze dieren. En wie van zijn huisdier houdt, houdt het zo dat het dier een goed leven kan leiden. In dit geval betekent dat absoluut vrije uitloop. Deze vrije uitloop moet niet onbewaakt zijn; een groot omheind gebied of een goed afgeschermde tuin, of ook een volledig afgeschermd, ruim dakterras met voldoende structuren om te klimmen, te stoeien en te jagen, is voor Bengaalse katten het paradijs. Wie zich zo'n thuis voor deze dieren kan veroorloven, wordt beloond met een echte huistijger. Deze dieren zijn fascinerend en eigenzinnig - ze verdienen een goed leven.