Toxoplasmose en zwangerschap: zo bescherm je jezelf en je kindje

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om goed op je gezondheid en het welzijn van je baby te letten. Als kattenbezitster kom je daarbij voor een bijzondere uitdaging te staan: het risico op een infectie met Toxoplasma gondii.
Maar wat is toxoplasmose eigenlijk precies? En waar moet je op letten om een infectie te voorkomen?

In dit artikel leggen we uit hoe je jezelf en je baby kunt beschermen, zonder het gezelschap van je geliefde viervoeter te hoeven missen.

Wat is toxoplasmose?

Toxoplasma gondii is een parasiet uit de familie van de protozoa. Katten en andere katachtigen zijn de eindgastheer van toxoplasma, omdat de kleine parasieten zich het beste kunnen voortplanten in de darmen van onze lieve viervoeters. In het spijsverteringskanaal van onze kat ontwikkelt de parasiet zich tot een bepaalde vorm die oöcyste wordt genoemd. Deze oöcysten worden in grote hoeveelheden uitgescheiden via de kattenpoep en rijpen daarna verder buiten het lichaam van je kat. Na een paar dagen ontwikkelen de oöcysten infectieuze sporozoïeten, die vervolgens de mens (tussengastheer) kunnen infecteren.

Toxoplasmose-infectie bij de mens

Bij de mens overleven de parasieten in cysten die voorkomen in de hersenen, de ogen en de spieren. Deze kunnen vele jaren blijven bestaan en houden de infectie in een inactieve fase. In Duitsland ligt de seroprevalentie op ongeveer 50%. Het Robert Koch Institut gaat ervan uit dat meer dan 70% van de mensen boven de 70 de ziekte al heeft doorgemaakt zonder het te merken, aangezien de ziekte bij gezonde mensen in 95% van de gevallen zonder symptomen verloopt. Slechts 5% van de betrokkenen voelt zich wat zwak, heeft lichte koorts en klaagt gedurende meerdere weken over spier- en gewrichtspijn.
Als je de infectie eenmaal hebt doorgemaakt, bouw je een levenslange immuniteit op.

Toxoplasmose tijdens de zwangerschap

Als er tijdens de zwangerschap een eerste toxoplasmose-infectie optreedt, kan de parasiet via de placenta op de baby worden overgedragen. Hoe eerder de infectie tijdens de zwangerschap plaatsvindt, hoe kleiner het risico op overdracht naar de baby, maar helaas is het risico op foetale schade bij overdracht juist groter. In het ergste geval kan het zelfs tot een miskraam leiden, vooral bij een infectie in het eerste trimester. Meestal verloopt dit ziektebeeld bij de pasgeborene zonder symptomen. Een zeldzaam symptomatisch verloop uit zich met een vergrote lever, een met vocht gevulde buik en langdurige geelzucht bij de pasgeborene.

Toxoplasmose tijdens de zwangerschap voorkomen: voorkomen is beter dan genezen!

Ook al komt congenitale toxoplasmose in Duitsland nog maar zeer zelden voor, toch moeten kattenbezitters tijdens de zwangerschap extra letten op de volgende punten:

1. Geef je kat brok- en/of blikvoer.

De cysten van toxoplasmose kunnen ook worden aangetroffen in andere tussengastheren (runderen, vogels, ...). Door het eten van rauw, ongecontroleerd vlees kan je kat besmet raken met de parasiet en deze vervolgens uitscheiden.

2. Voorzichtige omgang met kattenpoep

Laat indien mogelijk een niet-zwangere persoon de kattenbak van je viervoeter(s) schoonmaken. Het RKI (Robert Koch Institut) adviseert vooral bij vrij rondlopende katten om de kattenbak elke dag met heet water schoon te maken.

Heb je niemand die je hierbij kan ondersteunen, zorg dan voor geschikte beschermende kleding: wegwerphandschoenen, een FFP2-masker en een veiligheidsbril.

3. Handen wassen!

We weten allemaal hoe belangrijk handen wassen is, maar juist in de strijd tegen de toxoplasmose-parasiet is het onmisbaar!

Voor het eten, na het thuiskomen, na het schoonmaken van de kattenbak, na het aaien van je kat, ...

4. Overige voorzorgsmaatregelen: Vermijd rauw of onvoldoende verhit vlees en was rauwe groenten en fruit grondig.

Ook al brengt contact met katten een zeker risico op een toxoplasmose-infectie met zich mee, je kunt dit risico, zoals je ziet, met eenvoudige voorzorgsmaatregelen aanzienlijk beperken. Zo staat niets meer in de weg voor knuffelen met je huiskat tijdens de zwangerschap!